Tại Sao Màu Sắc Của Tinh Dịch Lại Thay Đổi Và Nó Có Ý Nghĩa Gì?

 

                                                                         Ths BSNT Thiều Sĩ Sắc – Bv Việt Đức

 

Tinh dịch khỏe mạnh sẽ như thế nào?

Các loại thay đổi màu sắc tinh dịch và nguyên nhân

Các hình dạng khác nhau của tinh dịch

Kết luận

 

Tinh dịch khỏe mạnh sẽ như thế nào?

Tinh dịch khỏe mạnh là tinh dịch có màu trắng đục với độ sệt giống như lòng trắng trứng sống. Những thay đổi nhẹ về màu sắc, kết cấu và thậm chí cả mùi của tinh dịch có thể là bình thường và không nên lo lắng.

Trong một số trường hợp, thay đổi màu sắc tinh dịch có thể là dấu hiệu của một số bệnh lý. Đó có thể là lẫn máu trong tinh dịch hoặc nhiễm trùng, cả hai đều cần được điều trị hoặc theo dõi.

Bài viết này khám phá những thay đổi về màu sắc và độ nhớt của tinh dịch, nguyên nhân của chúng và các vấn đề bạn có thể đang gặp phải.

 

Tinh dịch là một phần quan trọng trong hệ thống sinh sản của nam giới bởi trong tinh dịch có chứa tinh trùng, nhưng nó là một chất lỏng phức tạp có chứa nhiều thành phần khác nhau. Một nghiên cứu năm 2016, thì tinh dịch chứa:

• Vitamin
• Enzym
• Khoáng chất
• Protein
• Chất chống oxy hóa
• Các loại đường

Hỗn hợp chất này giúp tinh trùng phát triển và bảo vệ nó khỏi các tác nhân từ môi trường.

Tinh dịch bình thường, khỏe mạnh sẽ là chất lỏng màu trắng đục hoặc xám, có độ sệt tương tự như  lòng trắng trứng sống hoặc sữa ong chúa. Nó cũng sẽ có mùi kiềm tương đương với thuốc tẩy nhẹ. Sự thay đổi về hàm lượng có thể làm thay đổi một chút các đặc điểm này.

 

Trong một số hoàn cảnh bệnh lý, tinh dịch có thể lẫn với máu, mủ, nước tiểu hoặc các chất lỏng khác trong hệ thống sinh sản mà chúng ta sẽ nghiên cứu trong bài viết này.

 

 

Các loại thay đổi màu sắc tinh dịch và nguyên nhân

Có nhiều lý do khác nhau dẫn đến sự thay đổi màu sắc của tinh dịch, đôi khi chỉ là những thay đổi nhỏ. Khi đó bác sĩ cần đánh giá các triệu chứng và màu tinh dịch để có thể chẩn đoán ra nguyên nhân.

	Trong, trắng, xám nhẹ	Đỏ	Hồng	Nâu	Đen	Vàng	Xanh
Bình thường	x
Tăng huyết áp		x	x
Quan hệ thô bạo		x	x
Bệnh lây qua đường tình dục		x	x			x	x
Viêm tuyến tiền liệt		x	x	x		x	x
Sau sinh thiết hay phẫu thuật		x	x	x
Ung thư tuyến tiền liệt, túi tinh		x	x	x
Nhiễm kim loại nặng					x
Chấn thương tủy sống					x
Chế độ ăn						x	x
Vàng da						x
Tăng bạch cầu						x
Sử dụng thuốc						x
Nước tiểu trong tinh dịch						x

 

 

Đỏ hoặc hồng

Tinh dịch có màu hồng, đỏ hoặc nâu có thể đáng lo ngại và nguyên nhân bởi có máu trong tinh dịch. Các bác sĩ có thể gọi đây là bệnh máu khó đông. Một đánh giá năm 2017, một số nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng này, mặc dù nhiều nguyên nhân tương đối vô hại.

• Vỡ thành mạch máu

Các tĩnh mạch ở vùng niệu đạo sau bị giãn, nơi mà tinh dịch được chuẩn bị để phóng ra ngoài hoặc mạch bất thường ở túi tinh, nơi lưu trữ tinh trùng được sinh ra, chúng khá hiếm gặp nhưng có thể xảy ra.  Nếu nguyên nhân là mạch vùng niệu đạo bị vỡ, tinh dịch có thể lẫn máu đỏ. Nhưng nếu là mạch bất thường ở túi tinh thì tinh dịch có thể có màu nâu sẫm.

Các mạch máu trong khu vực này cũng có thể bị vỡ do chấn thương, quan hệ tình dục thô bạo.

Việc chẩn đoán được cần soi bang quang kiểm tra các mạch máu bất thường, chụp cộng hưởng từ (MRI) để xác định bất thường ở túi tinh, tuyến tiền liệt. Nói chung khá khó khăn. Tuy nhiên nếu giãn vỡ tĩnh mạch niệu đạo sau tái phát lần 2 hay dai dẳng và tinh dịch có nhiều máu, chỉ định phẫu thuật nhằm đốt bỏ đồng thời cầm máu các mạch máu này có thể được đưa ra cho bệnh nhân lựa chọn.

• Nhiễm trùng

Lao túi tinh, lao tinh hoàn, lao tuyến tiền liệt cũng khá hiếm, nhưng chẩn đoán khó và mất nhiều thời gian. Ngoài các xét nghiệm thông thường để chẩn đoán có máu trong tinh dịch, bạn cần làm xét nghiệm PCR để chẩn đoán xác định là lao hay viêm nhiễm với các vi khuẩn thông thường. Việc này khá quan trọng, bởi vi khuẩn lao cần có một phác đồ riêng kéo dài từ 9-12 tháng cho lao túi tinh. Trong khi các vi khuẩn khác thường chỉ cần 1-2 tuần.

• Các vấn đề về tuyến tiền liệt

Tuyến tiền liệt tiết ra lượng dịch chiếm phần lớn trong tinh dịch. Vì vậy bất cứ nguyên nhân nào ở tuyến tiền liệt đều có thể gây biến đổi màu sắc tinh dịch. Một số nguyên nhân gây ra máu trong tinh dịch gồm:

Viêm tuyến tiền liệt

Sau phẫu thuật tuyến tiền liệt

Sau khi sinh thiết mô tuyến tiền liệt

Ung thư tuyến tiền liệt

• Huyết áp cao

Các biến chứng do huyết áp cao có thể gây ra vỡ thành mạch máu ở 1 số nơi cơ thể. Ví dụ vỡ mạch máu não gây xuất huyết não, vỡ mạch máu ở các nốt ruồi son trên da gây chảy máu ồ ạt ra ngoài. Việc giãn vỡ các mạch máu nhỏ ở túi tinh hay tuyến tiền liệt có thể khiến máu vào tinh dịch và gây ra đổi màu tinh dịch thành đỏ.

 

Nâu hoặc đen

Những lý do tại sao màu tinh dịch có thể có màu nâu hoặc đen bao gồm:

• Chấn thương và chảy máu bộ phận sinh dục

Bạn bị chấn thương ở hệ thống xuất tinh, bao gồm tinh hoàn, bìu, túi tinh, tuyến tiền liệt. Máu đọng ở các bộ phận này theo thời gian sẽ chuyển sang màu đen, sẽ ra cùng tinh dịch khi bạn xuất tinh. Nếu tổn thương bên trong không được cải thiện, tinh dịch có màu nâu có thể còn tiến triển.

Tinh dịch màu nâu sẫm hoặc đen có thể là dấu hiệu của tình trạng chảy máu nặng hơn hoặc máu đã tồn tại trong cơ thể trong thời gian dài. Điều này có thể xảy ra do chấn thương nặng, chẳng hạn như chấn thương tủy sống hoặc chấn thương ở bộ phận sinh dục.

Đôi khi, chấn thương tủy sống có thể xảy ra mà không chảy máu nhiều và tinh dịch vẫn có thể chuyển sang màu sẫm.

 

• Ion kim loại nặng tăng trong máu

Hàm lượng kim loại nặng trong máu cao có thể dẫn đến tinh dịch sẫm màu trong một số trường hợp. Một bài báo năm 2013 cho thấy máu của những người có tinh dịch sẫm màu rất giàu kim loại nặng, chẳng hạn như mangan, chì và niken. Có thể do ban đang tiếp xúc với thực phẩm, nước hoặc môi trường bị ô nhiễm.

 

Vàng hay xanh lục

Những nguyên nhân tại sao tinh dịch có thể có màu vàng hoặc xanh lá cây bao gồm:

 

• Nhiễm trùng

Màu tinh dịch vàng tới xanh có thể do nhiễm trùng  tiết niệu hoặc mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI), chẳng hạn như chlamydia hoặc bệnh lậu. Tinh dịch khi đó mùi hôi. Đồng thời, bạn sẽ đi tiểu buốt, rắt, có mủ tự nhiên vào buổi sáng và đái ra dịch đục.

 

• Xuất tinh không thường xuyên

Tinh dịch có màu vàng và vón cục là là phàn nàn hay gặp nhất của thanh niên, nó hầu hết là dấu hiệu của việc xuất tinh không thường xuyên. Khi đó lượng tinh trùng sinh ra với số lượng lớn sẽ chết đi mà vẫn tồn tại trong tinh hoàn, túi tinh của bạn. Chúng kết hợp với nhau, cũng như các thành phần khác trong tinh dịch bị thoái hóa tạo nên tinh dịch vón cục và màu ngả  vàng.

 

• Thay đổi chế độ ăn uống

Tinh dịch có thể thay đổi màu sắc nếu nó kết hợp với một số loại vitamin hoặc thuốc. Nếu sự thay đổi màu sắc là triệu chứng duy nhất và biến mất tự nhiên, nó sẽ không gây ra vấn đề gì thêm.

Thực phẩm chứa thuốc nhuộm cũng có thể làm thay đổi màu tinh dịch trong một số trường hợp. Mùi xuất tinh cũng có thể thay đổi nếu một người ăn thực phẩm nặng mùi, chẳng hạn như tỏi, hành tây, măng tây hoặc bông cải xanh.

 

• Nước tiểu

Tinh dịch cũng có thể lẫn với những giọt tiểu từ niệu đạo. Điều này có thể làm cho tinh dịch có màu hơi vàng. Tất nhiên, điều này nói chung không phải là một nguyên nhân đáng lo ngại.

 

• Vàng da

Vàng da xảy ra khi gan để lại quá nhiều bilirubin trong cơ thể. Đây là một sắc tố vàng tự nhiên được tạo ra khi cơ thể phá vỡ các tế bào hồng cầu. Billirubin gây ra vàng da, vàng da cũng có thể làm thay đổi màu sắc của tinh dịch.

 

• Tăng số lượng bạch cầu

Có quá nhiều tế bào bạch cầu trong tinh dịch cũng có thể thay đổi màu sắc của nó, khiến nó có màu vàng hơn. Đây có thể là tác động thứ phát từ một tình trạng khác, chẳng hạn như nhiễm trùng tiết niệu, nhiễm trùng tuyến tiền liệt hoặc bệnh lây qua đường tình dục. Trong một số trường hợp, nó có thể là dấu hiệu của rối loạn tự miễn.

 

 

Các hình dạng khác nhau của tinh dịch

Cùng với những thay đổi về màu sắc, những thay đổi về hình dạng cũng có thể khiến một số người lo lắng. Những thay đổi hình dạng cũng có thể khác nhau dựa trên các vấn đề khác nhau.

 Tinh dịch có thể hơi đặc hoặc nhiều nước hơn do các yếu tố như:

• Ít khi xuất tinh
• Ăn kiêng
• Lối sống ít vận động
• Sử dụng rượu
• Sử dụng ma túy

Sự thay đổi tạm thời trong kết cấu tinh dịch nói chung không gây lo ngại. Như thể đặc hơn hay vón cục, loãng hơn bình thường. Tuy nhiên, những thay đổi về hình dạng xảy ra cùng với các vấn đề khác trong tinh dịch, chẳng hạn như  có mùi hôi hoặc thay đổi màu sắc, có thể là một dấu hiệu của viêm nhiễm…

Bất cứ khi nào bác sĩ nghi ngờ, chúng tôi có thể đề xuất thêm các xét nghiệm như máu, nước tiểu, xét nghiệm tìm vi khuẩn lao, siêu âm túi tinh và tuyến tiền liệt qua đường trực tràng, siêu âm ổ bụng, chụp cộng hưởng từ tiểu khung, soi niệu đạo và bàng quang, sinh thiết tuyến tiền liệt…

Việc điều trị thường có thể không cần thiết, nhưng có thể rất phức tạp trong trường hợp bị lao hay ung thư tuyến tiền liệt.

 

Kết luận

Tinh dịch bình thường thường có màu trong, trắng hoặc xám. Những thay đổi về màu sắc của nó có thể là tạm thời và có thể giải quyết mà không cần điều trị gì.

Tuy nhiên, nếu mọi người gặp những thay đổi trong tinh dịch không biến mất hoặc đi kèm với các triệu chứng khác, chẳng hạn như nhiễm trùng tiết niệu, viêm tuyến tiền liệt, viêm túi tinh, chảy máu túi tinh, ung thư túi tinh, ung thư tuyến tiền liệt, lao túi tinh, lao tuyến tiền liệt, bạn nên đi khám.

 

Nếu có thắc mắc, bạn có thể tới Bv Việt Đức ở số 8 Phủ Doãn – Hà Nội gặp Bs Sắc, hoặc nhắn tin đặt lịch khám vào số zalo 0911353689.

 Ths BSNT Thiều Sĩ Sắc – Bv Việt Đức